Bún mắm miền Tây là món ăn đặc sản của miền Tây Nam Bộ trứ danh, kết hợp hài hòa giữa vị ngọt của hải sản tươi, mùi thơm nồng của mắm cá và độ béo ngậy của thịt heo quay. Món bún mắm miền Tây có nguồn gốc từ Campuchia, nhưng khi du nhập vào Nam Bộ đã được cải biến bằng hai loại mắm cá linh và cá sặc phổ biến tại các tỉnh Trà Vinh, Sóc Trăng, nên đã trở thành món ăn đặc sắc của vùng sông nước Cửu Long. Ở miền Tây, bún mắm thường được nấu giản dị, được nhiều gia đình yêu thích vì hương vị đậm đà, nhanh gọn nhưng vẫn đủ chất. Bài viết dưới đây Ăn gì nhỉ? hướng dẫn bạn cách nấu bún mắm miền Tây thơm ngon chuẩn vị, với khẩu phần cho gia đình khoảng 4 người.

Nguyên liệu nấu bún mắm miền Tây

Chuẩn bị nguyên liệu tươi ngon giúp món bún mắm miền Tây chuẩn vị đậm đà hơn. Đối với 4 người ăn, bạn cần có các nguyên liệu chính sau:

• Mắm cá linh, mắm cá sặc: mỗi loại khoảng 200-250g nên chọn loại đóng hộp hoặc chai cho an toàn vệ sinh. Đun hoặc ninh mắm với nước cũng có thể sử dụng nước dừa để lấy nước cốt thơm.
• Hải sản gồm có: tôm tươi khoảng 200g, mực ống khoảng 200g, có thể thêm cá lóc hoặc cá hú khoảng 200-300g nếu thích, hai loại cá này để nước dùng béo ngậy.
• Thịt heo quay: Khoảng 200-300g nếu không có thịt heo quay bạn có thể chọn thịt ba chỉ đã quay vàng. Thịt quay cho vị béo ngậy và có mùi thơm đặc trưng.
• Xương heo hoặc sườn heo (túy sở thích của mỗi gia đình): Khoảng 300g xương heo để hầm lấy nước dùng, xương heo sẽ giúp cho nước dùng ngọt hơn. Ninh nhừ xương tạo độ ngọt cho nước lèo.
• Bún tươi: Khoảng 0.5kg bún rối. Bún dùng ngay khi nấu xong để độ dai ngon.
• Rau củ và gia vị: Cà tím 3-4 quả , 4 cây sả, 1 củ tỏi, vài tép hành tím, 3-5 trái ớt sừng (hoặc ớt hiểm). Nước cốt dừa xiêm 3 trái (hoặc 300ml nước cốt dừa) để nấu mắm cho thơm. Đường phèn hoặc đường cát, muối, bột nêm.
• Rau sống kèm bún mắm: ưrau đắng, giá đỗ, rau muống bào, bông súng, rau nhút (càng cua), rau thơm các loại (húng lủi, húng quế, ngò gai, hẹ…). Những loại rau này giúp cân bằng vị đậm, tanh của bún mắm.

Các loại rau sống khi ăn phải chọn rau non, giòn và nhặt rửa sạch. Nên rửa qua rau trong nước muối pha loãng, xả sạch để đảm bảo an toàn và giữ độ giòn tươi cho rau.

Cách chọn nguyên liệu tươi ngon để nấu bún mắm miền Tây

1. Mắm cá: Nên dùng mắm cá linh, mắm cá sặc đóng hộp hoặc chai uy tín, có nguồn gốc rõ ràng. Tránh mua loại mắm có mùi hôi khó chịu hoặc bề mặt nổi váng mỡ bất thường. Mắm cá tươi sau khi mua về phải cho thêm chút nước sau đó lọc qua rây để loại bỏ phần xương cá lấy nước cốt mắm không bị đục và không có xương.
2. Thịt heo: Chọn thịt ba chỉ có nạc đỏ hồng và lớp mỡ trắng đục đều nhau. Những miếng thịt ngon thường có tỉ lệ nạc mỡ cân bằng, bề mặt của thịt không bị nhớt, khi ấn thịt thấy độ đàn hồi tốt. Thịt heo quay thì nên chọn loại da giòn vàng, thịt thơm.
3. Tôm: Chọn tôm vỏ trong suốt, còn dính chặt đầu với thân, chân tôm đều hướng vào trong. Tôm tươi có mùi tanh nhẹ đặc trưng của biển, tránh mua tôm vỏ mềm, nhớt hoặc có mùi lạ.
4. Mực: Chọn mực ống thân trong, trắng sữa, phần da màu tím sẫm. Khi ấn tay vào thân mực phải đàn hồi tốt. Tránh mua mực mềm nhũn, có mùi hôi do ươn.
5. Cá lóc (nếu dùng): Nên chọn cá có kích thước vừa, thân dài săn chắc, không quá nhỏ hay quá to. Miếng cá ngon sẽ đàn hồi khi chạm vào và có màu mang rói đỏ, không ngả nhợt nhạt.
6. Rau củ, rau thơm: Nên mua rau non, lá xanh mướt, không úa. Rau giá, rau muống, bông súng rửa sạch, để ráo trước khi ăn.

Việc chọn nguyên liệu tươi ngon ngay từ đầu giúp bún mắm thành phẩm thơm ngon đúng vị và đảm bảo chất lượng cho cả gia đình.

Xem thêm: Cách nấu lẩu mắm miền Tây ngon như ở ngoài hàng

Sơ chế nguyên liệu nấu bún mắm miền Tây

Trước khi nấu, cần sơ chế kỹ càng để các nguyên liệu sạch và sẵn sàng chế biến:

• Mắm cá: Rửa sạch mắm cá linh và cá sặc đã mua, bỏ phần mang, vây, đuôi. Cho mắm vào nồi với một lượng nước vừa ngập có thể thay bằng nước dừa xiêm để làm ngọt nước và ninh trên lửa nhỏ đến khi mắm tan nhuyễn. Lọc qua rây, giữ lại phần nước cốt mắm và bỏ xác.
• Cà tím: Rửa sạch, cắt thành khoanh hoặc miếng vừa ăn. Ngâm cà tím trong nước muối pha loãng khoảng 5-10 phút để cà không bị thâm đen khi nấu. Vớt ra rửa lại rồi để ráo.
• Hải sản: Mực khía hoa để khi nấu có hình đẹp và dễ chín, rửa sạch cho bớt nhớt. Tôm rửa sạch bỏ ruột đen phía trên đầu tôm để ráo nước. Nếu dùng cá lóc hoặc cá hú, làm sạch ruột, chặt khúc vừa ăn.
• Thịt heo: Nếu dùng thịt quay mua sẵn, chỉ cần cắt lát vừa ăn. Nếu nấu thịt ba chỉ tự quay,luộc, rửa qua muối, chần sơ để thịt bớt mùi hôi, sau đó cắt lát.
• Gia vị: Sả đập dập, băm nhuyễn, hành tím, tỏi, ớt băm nhỏ. Chuẩn bị hành lá, ngò gai thái nhỏ để cuối cùng rắc lên bún.
• Rau sống: Nhặt bỏ rễ, ngâm rau (giá, rau muống, rau đắng, bông súng…) trong nước muối pha loãng, sau đó xả sạch và để ráo trước khi ăn. Rau thơm (húng quế, húng lủi, rau răm) rửa sạch, cắt khúc.

Sau khi sơ chế, các nguyên liệu đã sạch sẽ và đúng kích thước sẽ giúp quá trình nấu diễn ra nhanh gọn hơn và cho hương vị chuẩn hơn.

Cách nấu bún mắm miền Tây ngon

Dưới đây là các bước nấu chi tiết để có nồi bún mắm đậm đà, thơm ngon:

1.Nấu nước cốt mắm

Đổ hai loại mắm cá linh và cá sặc đã sơ chế vào nồi, cho nước hoặc nước dừa xiêm xấp mặt. Đun lửa vừa đến khi mắm sôi và tan ra hoàn toàn. Vớt bỏ bọt, dùng rây lọc lấy riêng phần nước cốt mắm và loại bỏ bã.

Lưu ý: không nên cho quá nhiều nước khi ninh mắm để nước cốt đậm đà. Dùng nước dừa xiêm thay nước lọc sẽ giúp nước dùng ngọt thanh và giảm mùi tanh của mắm.

2.Hầm xương lấy nước dùng

Cho xương heo hoặc xương sườn vào nồi khác, đổ nước ngập, luộc sơ cho ra hết bọt bẩn rồi đổ nước đầu đi. Rửa lại xương dưới vòi nước sạch rồi đổ nước mới, bắc nồi lên bếp hầm nhỏ lửa khoảng 1 giờ cho xương nhừ. Nước từ xương sẽ làm nước dùng ngọt ngào tự nhiên. Thời gian ninh lâu giúp nước cốt trong và giảm bọt.

3.Xào cà tím và gia vị

Trong lúc hầm xương, bạn nên lấy chảo khác đun nóng dầu, phi thơm hành tím, tỏi, sả băm. Tiếp tục cho cà tím vào đảo nhanh khoảng 3-5 phút cho cà săn lại. Hỗn hợp cà tím xào thơm sẽ được cho vào nồi nước dùng sau khi nước mắm đã được thêm vào.

Khi xương đã nhừ, hạ lửa nhỏ, cho nước cốt mắm đã lọc vào nồi hầm xương. Thả phần cà tím đã xào vào nồi, tiếp tục đun riu riu khoảng 20-30 phút nữa để vị mắm thấm vào nước dùng. Trong thời gian này, cho vài lát ớt thái (nếu thích cay) và nêm nếm các  gia vị đường phèn (hoặc đường cát) và bột nêm cho vừa miệng.

Lưu ý: Mắm cá đã mặn nên chỉ cần nêm thêm đường để cân bằng vị ngọt ,mặn, hạn chế sử dụng thêm nước mắm hay muối. Nếu muốn nước lèo béo đậm, có thể cho thêm 2-3 miếng cá lóc hoặc cá hú có chút mỡ vào hầm cùng. Đun đến khi nước dùng sánh màu và ngửi thấy dậy mùi thơm là được.

4.Luộc hải sản và thịt.

Trong lúc đun nước lèo, bạn có thể nhanh tay luộc chín hải sản và thịt. Khi nước lèo bùng sôi, cho lần lượt tôm, mực và cá nhồi ớt nếu có vào trụng cho đến khi vừa chín tới, vớt ra để nguội. Tôm mực chín tới giữ được độ ngọt tươi. Thịt heo quay đã chín chỉ cần thái mỏng. Các topping khác (chả cá thác lác nhồi khổ qua, cà tím, ớt, hoặc da heo chiên giòn cũng chuẩn bị song song để sẵn sàng bày món.

5.Hoàn thiện và trình bày.

Cuối cùng, nêm lại lần nữa nước lèo nếu cần có thể thêm tiêu xay, hành lá. Tắt bếp, múc bún tươi vào từng bát, xếp lên trên các loại hải sản, thịt quay. Chan ngập nước lèo nóng hổi vào bát. Đĩa rau sống đã chuẩn bị đặt kèm bên cạnh. Khi ăn, thêm vài lát cà tím luộc vào bát cho ngọt.

Các bước trên giúp bạn có nồi bún mắm đậm đà chuẩn vị miền Tây. Việc nấu từng công đoạn riêng biệt ninh mắm, hầm xương, xào rau củ làm cho nước dùng trong và hương vị hài hòa.

Xem thêm: Cách nấu lẩu mắm cá linh ngon chuẩn vị miền tây

Bún mắm miền Tây

Rau ăn kèm bún mắm miền Tây

Để tăng vị ngon của món bún mắm miền Tây, bún mắm luôn được ăn kèm rau sống và rau thơm đặc trưng.

• Rau ăn kèm gồm có: Bông súng, rau muống bào sợi, rau đắng hay còn gọi rau vịt, giá đỗ, rau nhút, rau quế,… Các loại rau này có vị thanh mát, giúp giảm bớt vị nồng của mắm cá và làm tăng độ thơm ngon cho món. Rau phải rửa sạch từng lá, cắt bỏ gốc và có thể chần sơ nếu muốn ăn mềm.
• Rau thơm và gia vị: Rau thơm bao gồm húng lủi, húng quế, ngò gai, hẹ… Được rắc lên bún ngay khi bưng ra tô. Thêm vài lát ớt tươi hoặc tỏi băm, tiêu xay cũng giúp dậy mùi.
• Nước chấm: Món bún mắm ngon không thể thiếu một chén nước mắm chua cay. Pha nước mắm với chanh (hoặc me), ớt băm, tỏi và chút đường để chấm khi ăn. Nước chấm này giúp cân bằng vị nặng mắm và làm món ăn tròn vị hơn.

Một số lưu ý khi nấu bún mắm miền Tây

• Muốn cho nước dùng của món bún mắm miền Tây trong: Trong khi hầm xương, nên vớt bọt liên tục để nước dùng được trong, thơm. Khi hầm mắm, đun lửa nhỏ và lược bỏ bọt để nước cốt mắm không bị đục.
• Không nêm quá nhiều muối hoặc nước mắm: Vì hai loại mắm cá linh và cá sặc đã rất mặn, nên khi nêm nếm chỉ cần cho một ít đường (đường phèn) để cân bằng độ mặn, ngọt. Thường thì không cần dùng thêm nước mắm hay muối nữa.
• Sử dụng nước dừa: Nấu mắm với nước dừa xiêm (thay cho nước lã) sẽ giúp nước dùng thơm và bớt tanh hơn. Đây là bí quyết gia truyền của nhiều đầu bếp miền Tây.
• Đun lửa nhỏ khi hầm: Khi hầm xương và nước lèo, để lửa nhỏ để nồi nước lèo đượm vị mà không bị váng.
• Thêm gia vị cuối cùng: Các gia vị như hành lá, rau thơm chỉ nên cho vào ngay trước khi tắt bếp để giữ được mùi thơm.
• Nêm nếm phù hợp: Mỗi gia đình có khẩu vị khác nhau. Các bà nội trợ có thể thêm chút nước mắm me (hoặc nước me tự chế) để nước lèo chua dịu theo ý thích.

Thưởng thức bún mắm miền Tây chuẩn vị

Bún mắm miền Tây ngon nhất khi thưởng thức nóng hổi kèm rau sống và nước chấm chua cay. Cách ăn chuẩn của món bún mắm miền Tây như sau, cho bún vào tô, xếp thịt quay, tôm, mực, cá nhồi ớt lên trên rồi chan nước lèo đang sôi nóng. Trên mặt bún rải thêm vài lát cà tím đã luộc. Cuối cùng múc thêm ít hành lá, rắc tiêu. Dọn kèm đĩa rau ghém gồm rau đắng, rau muống bào, giá đỗ và rau thơm. Khi ăn, có thể vắt thêm chanh hoặc chan bát nước mắm me pha ớt tỏi kèm để điều vị theo khẩu vị gia đình.

Với hướng dẫn chi tiết trên, bạn đã có thể tự tin vào bếp nấu món bún mắm miền Tây đậm đà hương vị cho gia đình 4 người. Chúc bạn thành công và cả nhà thưởng thức ngon miệng!