Thanh Huyền Chef Phở cuốn là một biến tấu tinh tế từ món phở truyền thống của Hà Nội, xuất hiện khoảng 20 năm trước ở ngã tư Ngũ Xã (Hà Nội). Khác với phở nước, phở cuốn có vị ngọt thanh của thịt bò mềm, hương thơm tươi mát của rau sống và vị chua cay mặn ngọt đậm đà của nước chấm. Món ăn này được nhiều người ưa chuộng vì không chỉ thơm ngon mà còn dễ ăn, ít ngán, phù hợp cho cả bữa trưa lẫn tối trong tiết trời oi bức. Theo chuyên gia dinh dưỡng, phở cuốn có lượng calo khá thấp (một cuốn chỉ khoảng 40-50 calo) do chủ yếu gồm thịt và rau nên rất hợp với thực đơn ăn uống lành mạnh. Sự kết hợp giữa bánh phở cuốn mềm dẻo, nhân đa dạng và rau thơm tươi ngon tạo nên món phở cuốn hấp dẫn, đủ chất mà lại tiết kiệm thời gian chế biến, rất thích hợp cho người nội trợ bận rộn muốn làm phong phú thực đơn gia đình.
Nguyên liệu làm phở cuốn gồm những gì?
Để làm phở cuốn, cần chuẩn bị đầy đủ các thành phần cơ bản. Một phần phở cuốn gồm bánh phở, thịt, rau và nước chấm. Cụ thể:
- Bánh phở cuốn: Chọn loại phở tươi (phở làm tấm) chưa thái sợi, có độ mềm dẻo vừa phải. Bánh phở phải giữ được độ dai và không bị bở khi cuốn. Nên mua bánh phở mới làm trong ngày, tránh loại cũ khô cứng.
- Thịt bò: Dùng phần thịt thăn, bắp hoa hoặc nạc vai – là các phần mềm, ít gân. Thịt bò cắt lát mỏng ngang thớ cho dễ cuốn. Có thể thay hoặc bổ sung thêm giò lụa, tôm bóc nõn, đậu phụ chiên hay gà luộc xé sợi cho phở cuốn thập cẩm đa dạng thêm.
- Rau sống và rau thơm: Các loại rau kèm thường có rau xà lách, rau diếp, rau mùi (ngò rí), húng bạc hà (húng lủi), tía tô, kinh giới… Những loại rau này phải tươi giòn, không úa, được nhặt rửa sạch kỹ. Ngoài ra, giá đỗ, dưa leo và cà rốt thái sợi hoặc đu đủ xanh bào sợi (để làm đồ chua) cũng thường dùng để cuốn kèm tăng phần tươi mát. Theo khuyến cáo, rau sống nên được ngâm qua nước muối loãng rồi vẩy ráo nước trước khi ăn.
- Gia vị và gia giảm: Nước mắm ngon, đường, tiêu xay, ớt tươi, tỏi là gia vị không thể thiếu để ướp và pha nước chấm. Dầu mè hoặc dầu hành giúp thịt bò thơm bóng. Một ít bột năng (bột bắp) ướp cùng thịt bò sẽ giúp giữ nước, làm thịt mềm hơn khi xào.
Chú ý: Chọn nguyên liệu tươi và đảm bảo. Đối với phở cuốn, quan trọng nhất là bánh phở và rau. Bánh phở phải mềm, không dính, rau thơm phải sạch và tươi. Thịt bò nên chọn phần ngon, băm nhỏ tỏi thật nhuyễn để ướp thịt được thơm. Các nguyên liệu khác nên sơ chế kỹ để đảm bảo vệ sinh và giữ hương vị tự nhiên.
Xem thêm: Cách nấu phở bò ngon nhất, đơn giản tại nhà
Cách sơ chế nguyên liệu làm phở cuốn
Trước khi thực hiện cuốn phở, các nguyên liệu cần được sơ chế như sau:
- Băm tỏi và ướp thịt: Bóc vỏ và băm nhỏ tỏi. Tốt nhất bạn nên giã nát tỏi để lấy nước cốt ướp thịt (giúp thấm gia vị nhanh) và giữ phần xác tỏi để phi thơm khi xào bò. Thịt bò đã cắt mỏng cho vào tô, ướp với khoảng 1 thìa canh nước mắm, 1/2 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa cà phê tiêu xay, một ít dầu ăn và tỏi giã. Thêm 1/2 thìa cà phê bột năng để thịt bò khi xào không bị khô, tiếp tục trộn đều và ướp khoảng 15-30 phút cho thịt ngấm gia vị. Không nên ướp thịt bò với muối vì sẽ làm ra nhiều nước và làm thịt bị dai khi xào.
- Chuẩn bị các nhân khác: Nếu làm phở cuốn thập cẩm, bạn có thể chuẩn bị thêm các thành phần như giò lụa, trứng chiên, đậu phụ chiên. Đậu phụ cắt khối và chiên vàng, để nguội rồi thái chỉ. Trứng đánh tan với chút bột canh, rán mỏng rồi cắt thành sợi. Giò lụa thái sợi mảnh.
- Sơ chế rau củ: Cà rốt và dưa leo (hoặc củ đu đủ) gọt vỏ, rửa sạch, ngâm nước vo gạo pha chút muối để loại bỏ bẩn rồi cắt thành sợi mỏng. Rau sống (xà lách, rau thơm) rửa nhiều lần với nước sạch, sau đó ngâm qua nước muối loãng và vẩy thật ráo nước. Điều này giúp rau giòn và an toàn. Nếu dùng thêm bún tươi, luộc sơ cho chín và để ráo.
- Pha nước chấm: Nước chấm phở cuốn truyền thống thường là nước mắm chua ngọt. Công thức phổ biến: pha 50ml nước mắm, 50g đường, 50ml giấm (chanh), 250ml nước theo tỉ lệ 1 (mặn): 1 (ngọt): 0.5 (chua): 4 (nước). Khuấy tan hoặc đun sôi rồi để nguội. Cho thêm tỏi ớt băm nếu thích cay. Linh hồn của phở cuốn nằm ở nước chấm, bạn nên nêm sao cho cân bằng và có thể cho thêm dưa góp (su hào, đu đủ) cùng cà rốt bào sợi để tăng hương vị.
Cách làm phở cuốn đơn giản tại nhà
Các bước cuốn phở cuốn tương đối đơn giản, phù hợp để trổ tài cùng gia đình:
- Xào thịt bò: Đặt chảo lên bếp, cho khoảng 2-3 thìa dầu ăn, phi thơm phần tỏi băm còn lại đến khi thơm. Thêm thịt bò đã ướp vào xào nhanh tay trên lửa lớn. Nên xào thịt ở lửa lớn tới khi thịt chín tái (mới chín tới) để giữ được vị ngọt và độ mềm tự nhiên. Tránh xào quá lâu kẻo thịt khô và dai. Khi thịt vừa chín, nhanh tay vớt ra bát, thấm hết mỡ. (Nếu thích, bạn có thể xào thêm 1 củ hành tây thái lát cùng thịt bò để tăng thêm vị ngọt tự nhiên).
- Chuẩn bị lớp nhân: Trên mặt phẳng sạch (hoặc đĩa), đặt lần lượt các nguyên liệu đã chuẩn bị sẵn gồm: lá xà lách trải xuống, thêm một chút bún tươi (nếu dùng), rồi xếp vài lát thịt bò xào lên trên. Tiếp đó, cho giò lụa, trứng chiên, đậu phụ, cà rốt, dưa chuột và các loại rau thơm (rau mùi, kinh giới, húng…) lên trên thịt. Mỗi miếng phở cuốn thường có lượng nhân vừa phải để khi cuốn không bị quá đầy.
- Cuốn phở: Nhúng từng tấm bánh phở qua nước ấm (hoặc xịt nước) trong vài giây để bánh mềm và dễ tách. Đặt ngay tấm phở lên tay trái (hoặc mặt phẳng), lần lượt xếp lá xà lách, thịt bò và các nhân như trên ở phần sát tay. Cuộn chặt tay để bánh phở bọc kín hết nhân, không để nhân bị bung ra. Dùng tay miết chặt mỗi đầu cuốn để cố định, giúp phở cuốn không bị tuột khi thưởng thức.
- Thành phẩm và trình bày: Xếp các cuốn phở vừa hoàn thành lên đĩa. Bạn có thể cắt đôi các cuộn vừa cuốn để dễ ăn và trang trí đẹp mắt. Trước khi cuốn xong hãy rắc một ít đậu phộng rang giã nhỏ và hành phi lên các cuộn để tăng thêm hương vị. Trên đĩa, đặt kèm nước chấm chua ngọt đã pha ở bước trên. Món phở cuốn sau khi hoàn tất sẽ có hình thức bắt mắt, bánh phở màu trắng ngà cuộn đều tay, bên trong lộ chút màu xanh của rau và màu đỏ hồng của thịt.
Các loại rau ăn kèm phở cuốn và cách thưởng thức
Rau ăn kèm là phần không thể thiếu giúp phở cuốn thêm tươi ngon. Thông thường, bạn nên chuẩn bị các loại rau sống và rau thơm như sau:
- Rau sống: Xà lách, xà lách xoăn, rau diếp cá.
- Rau thơm: Rau mùi (ngò rí), húng quế, tía tô, rau răm, rau kinh giới.
- Gia vị kèm: Giá đỗ, hành khô phi, đậu phộng rang giã nhỏ.
Các loại rau này cung cấp nhiều vitamin và tạo mùi thơm đặc trưng cho phở cuốn. Khi ăn, bạn cuốn kèm với rau để tăng độ giòn mát. Ngoài ra, phở cuốn thập cẩm còn thường có thêm dưa góp (đu đủ xanh và cà rốt ngâm chua ngọt) để tăng vị đậm đà. Đu đủ, cà rốt thái sợi trộn đường, giấm chua ngọt tạo cảm giác thanh mát, bổ sung hương vị chua dịu rất hợp với phở cuốn.
Cách ăn phở cuốn ngon nhất: Ăn phở cuốn ngon nhất khi còn tươi, bánh phở giữ độ mềm dẻo. Khi thưởng thức, dùng tay hoặc đũa gắp phở cuốn, chấm đều vào bát nước mắm chua ngọt. Đảm bảo tỷ lệ chua cay mặn ngọt hài hòa trong nước chấm sẽ giúp món ăn tăng vị đậm đà. Bạn cũng có thể thêm tương ớt hoặc mắm tôm tùy khẩu vị. Thưởng thức từng cuốn phở với các loại rau sống kèm sẽ mang đến cảm giác dễ ăn đặc trưng của món Hà Nội. Món ăn này cũng từng được ví như finger food ngon miệng, khiến thực khách, đặc biệt là du khách nước ngoài, rất thích thú.
Phở cuốn thập cẩm – biến tấu phong phú
Bên cạnh công thức phở cuốn truyền thống chỉ có thịt bò, phở cuốn thập cẩm là phiên bản phong phú với nhiều loại nhân hơn. Công thức cơ bản cũng từ phở cuốn Hà Nội nhưng bổ sung thêm giò lụa, trứng, đậu phụ chiên, thậm chí tôm, heo quay, nấm… tùy sở thích. Cách làm phở cuốn thập cẩm gồm các bước tương tự ướp và xào thịt bò như trên, đồng thời chuẩn bị thêm các nhân khác. Sau khi bắp bò xào chín tới, xếp xen kẽ với thịt các nguyên liệu bổ sung như trứng chiên thái chỉ, giò lụa thái sợi, đậu phụ, cà rốt dưa chuột thái sợi, chút đu đủ xanh hoặc dứa để có thêm vị ngọt dịu. Việc kết hợp nhiều màu sắc và hương vị (thập cẩm nghĩa là đa sắc) khiến món ăn bắt mắt và đầy đặn hơn. Bởi vậy, phở cuốn thập cẩm không chỉ đẹp hình thức mà còn tăng dinh dưỡng, rất thích hợp để đổi vị cho gia đình ngày cuối tuần.
Trang trí và thưởng thức phở cuốn
Khi xếp lên đĩa, phở cuốn nên được cắt khúc vừa ăn, có thể xen kẽ màu sắc để bắt mắt. Nhiều người thường rắc thêm chút lạc rang giã nhỏ và hành phi lên trên phở cuốn, vừa trang trí vừa tăng vị bùi thơm. Có thể bài trí thêm rau sống ở một góc đĩa, tạo mảng xanh tươi. Đĩa phở cuốn thường được đặt kèm với bát nước chấm chua ngọt (có thể thêm hành tỏi băm hoặc tương ớt) để mỗi người dễ tự do chấm. Một lưu ý nhỏ khi ăn là hãy thưởng thức phở cuốn ngay sau khi cuốn xong để bánh phở giữ được độ mềm và rau giữ được độ giòn. Nếu cần bảo quản, bọc kín và để phở cuốn trong tủ mát để bánh không bị khô.
Cách làm phở cuốn Hà Nội ngon chuẩn vị
Mẹo vặt khi làm phở cuốn
- Không ướp thịt bò với muối: Việc này sẽ khiến thịt ra nước nhiều khi xào, làm thịt bị khô và dai. Thay vào đó, nên ướp với nước mắm, hạt nêm và tiêu.
- Xào thịt lửa lớn, nhanh tay: Nên xào thịt bò ở lửa lớn tới khi chín tái, đảo thật đều tay để thịt ngọt mềm tự nhiên. Tránh xào lâu kẻo mất nước và mất ngon.
- Cuốn thật chặt tay: Khi cuốn, bạn nên cuộn gọn và chặt tay để nhân không bị bung ra. Phần bánh phở cuốn chặt tay sẽ giúp miếng cuốn giữ form tốt, không bị lỏng rơi nhân khi ăn.
- Chọn bánh phở cuốn chất lượng: Bánh phở cần mềm mại, đàn hồi, đủ dai để cuốn mà không bị rách. Tốt nhất mua phở tươi làm trong ngày, tránh loại bánh quá khô hoặc quá ướt.
- Ăn kèm nhiều rau và đồ chua: Phở cuốn đã đủ ngon nhưng nếu dùng nhiều rau thơm, rau sống và chút dưa góp sẽ giúp món bớt ngán, bổ sung vitamin. Hãy tận dụng phở cuốn để làm món eat clean, chỉ một phần ăn ít calo (khoảng 3-5 cuốn) nhưng đủ no mà không lo tăng cân.
- Pha nước chấm vừa miệng: Công thức nước mắm chua ngọt với tỉ lệ 1 (mặn) : 1 (ngọt) : 0.5 (chanh) : 4 (nước) thường cho vị cân bằng. Bạn nên nếm thử khi pha và điều chỉnh cho hợp khẩu vị gia đình.
Bằng cách chuẩn bị kỹ nguyên liệu, sơ chế sạch sẽ và cuốn chặt tay, bạn sẽ có đĩa phở cuốn truyền thống Hà Nội thơm ngon, đẹp mắt. Hy vọng những chia sẻ trên đây giúp bạn thực hiện món phở cuốn dinh dưỡng và hợp khẩu vị, trở thành món ngon ưa chuộng trong thực đơn gia đình.
Chúc các bạn thành công và ngon miệng với món phở cuốn!
